Bạn có biết bộ truyện tranh cổ nhất thế giới ra đời tại Ý, ngay giữa lòng thành Roma, vào cuối thế kỷ XII? Điều thú vị hơn cả là, những lời thoại trong bộ truyện này không được viết bằng tiếng Latin mà bằng tiếng “romanesco” – ngôn ngữ được sử dụng ở Roma thời đó và khá giống với tiếng Ý ngày nay.
Bộ truyện đặc biệt này nằm trên bức tường của hầm ngầm dưới Vương cung thánh đường San Clemente, gần Colosseo, kể về một phép lạ của San Clemente, vị giáo hoàng thứ ba trong lịch sử, sống vào thế kỷ I. Câu chuyện bắt đầu khi Sisinnio, một quý tộc La Mã, căm ghét San Clemente và ra lệnh cho ba người hầu trói ông lại. Nhưng rồi, bằng một phép lạ, Chúa đã biến San Clemente thành một cột đá khổng lồ mà những người hầu không thể nào dịch chuyển nổi.
Sự bất lực này khiến Sisinnio nổi giận và thốt lên một câu chửi thề: “Figli dele putte, tràite!” – tạm dịch: “Con lũ hư hỏng, chúng bay kéo đi chứ!” Những lời này, được viết ngay cạnh các nhân vật trên bức bích họa, chẳng khác gì những câu thoại trong các bộ truyện tranh hiện đại. Và điều đặc biệt là ngôn ngữ này vẫn mang âm hưởng gần gũi đến kỳ lạ với tiếng Ý ngày nay.
Một câu chuyện hài hước, vừa cổ kính vừa hiện đại, cho thấy lịch sử của tiếng Ý không chỉ là những trang sách hàn lâm mà còn sống động qua những bức tường cổ của thành Roma. Thật không ngờ, phải không?
