Thế kỷ XIII là thời kỳ chuyển mình quan trọng trong lịch sử văn học Ý. Trước đó, các ngôn ngữ mới hình thành từ gốc Latin chủ yếu được sử dụng trong giao tiếp hàng ngày và viết những nội dung thực tế. Khi viết những tác phẩm quan trọng hoặc nghệ thuật, tiếng Latin vẫn là ngôn ngữ chính của giới trí thức, nhà khoa học và thi sĩ.
Tuy nhiên, có một sự thay đổi lớn diễn ra từ năm 1220 đến 1250 tại Sicilia, nơi triều đình của Hoàng đế Federico II trở thành trung tâm văn hóa rực rỡ. Federico II không chỉ là một nhà lãnh đạo vĩ đại mà còn là một người yêu văn hóa. Triều đình của ông là nơi hội tụ bốn nền văn hóa lớn: Hy Lạp, Latin, Ả Rập và Do Thái, nhờ vào sự mời gọi các trí thức và nghệ sĩ từ khắp nơi trên thế giới.
Các cộng sự của ông, trong đó nhiều người là thi sĩ xuất sắc, đi tiên phong trong việc sáng tác thơ bằng tiếng Sicilia – ngôn ngữ địa phương ở Sicilia – thay vì tiếng Latin. Tuy nhiên, đây không phải tiếng Sicilia thông tục mà là một ngôn ngữ thanh lịch, mang đậm tính nghệ thuật. Những nhà thơ này đã tạo nên một nhóm được biết đến với tên gọi Trường phái thơ ca Sicilia (Scuola Poetica Siciliana).
Nhờ những đóng góp của họ, lần đầu tiên tại Ý, một ngôn ngữ địa phương được sử dụng để sáng tác những tác phẩm thơ ca đỉnh cao. Trường phái thơ ca Sicilia không chỉ để lại dấu ấn sâu sắc trong lịch sử văn học Ý mà còn mở đường cho sự phát triển của tiếng Ý như một ngôn ngữ văn học chính thống.
