Trong số rất nhiều phương ngữ tại Ý, tiếng Firenze có một tầm quan trọng đặc biệt, không chỉ vì đây là ngôn ngữ của Dante mà còn là ngôn ngữ mà Francesco Petrarca và Giovanni Boccaccio sử dụng. Francesco Petrarca dùng tiếng Firenze để sáng tác những bài thơ tinh tế và thanh nhã trong Canzoniere, trong khi Giovanni Boccaccio sử dụng nó để viết Decameron, tập hợp 100 truyện ngắn tuyệt đẹp.
Tên gọi Decameron xuất phát từ tiếng Hy Lạp cổ, có nghĩa là “mười ngày”, với 100 câu chuyện do 10 chàng trai và cô gái kể trong vòng 10 ngày, mỗi ngày 10 truyện.
Các nhà văn Ý sau thời Dante, Petrarca và Boccaccio rất ngưỡng mộ và thường bắt chước ngôn ngữ của họ, mặc dù trong đời sống hàng ngày, họ vẫn nói bằng phương ngữ như tiếng Napoli, Milano hay Venezia.
Từ thời của Dante, mặc dù Ý bị chia cắt thành nhiều quốc gia nhỏ trong hơn 500 năm, các nhà văn Ý đã đồng lòng sử dụng tiếng Firenze văn học của thế kỷ XIV – ngôn ngữ của Dante, Petrarca và Boccaccio – như một ngôn ngữ chung.
Chính vì vậy, trong quá trình thống nhất nước Ý, ngôn ngữ, văn học và văn hóa đóng vai trò quan trọng hơn cả chính trị và chiến tranh. Đây là nền tảng để tiếng Ý hiện đại hình thành và trở thành biểu tượng của sự đoàn kết quốc gia.
