Vào đầu thế kỷ XIX, có một khoảng cách rất lớn giữa ngôn ngữ của các nhà văn và ngôn ngữ của người dân. Trong khi các nhà văn sử dụng tiếng Ý văn học, người dân lại nói với nhau bằng các phương ngữ; trên thực tế, hàng trăm phương ngữ tồn tại và cho đến nay vẫn được sử dụng.
Đại văn hào Alessandro Manzoni, sống vào thời kỳ thống nhất nước Ý và mang tinh thần dân chủ, muốn sáng tác bằng một ngôn ngữ mà ai cũng có thể hiểu. Ban đầu, vào năm 1823, ông viết tác phẩm “I promessi sposi” (Những người hứa hôn) bằng tiếng Fiorentino cổ – ngôn ngữ của Dante, Petrarca và Boccaccio. Tuy đẹp nhưng đây lại là ngôn ngữ “chết”, không ai dùng để giao tiếp hàng ngày.
Dù vậy, phương ngữ Milano của Manzoni cũng không phải là lựa chọn khả thi vì nó chỉ được hiểu ở Milano và Lombardia. Ý tưởng đột phá của ông là viết lại tác phẩm bằng tiếng Firenze hiện đại – ngôn ngữ sống động được sử dụng ở thời ông. Để làm điều này, Manzoni đến Firenze, học cách nói tiếng Firenze và viết lại tác phẩm bằng ngôn ngữ của giới tri thức nơi đây. Đó chính là tiền thân của tiếng Ý hiện đại mà chúng ta biết ngày nay.
Nhân nhắc đến Firenze, tên gọi của thành phố này xuất phát từ chữ Latin Florentia, mang ý nghĩa “nở hoa”. Quả vậy, những công trình tuyệt đẹp của Firenze chính là những bông hoa tô điểm cho thành phố vĩ đại này.
