Trong văn hóa La Mã cổ đại, Marte là thần chiến tranh. Theo thói quen gán tên các vị thần cho các hành tinh quan sát được trên bầu trời đêm, người La Mã và Hy Lạp cổ cũng dùng Marte để gọi hành tinh này. Ánh sáng đỏ đặc trưng của Sao Hỏa khiến ta liên tưởng đến lửa, một yếu tố tượng trưng cho thần chiến tranh.
Trong hệ mặt trời, Sao Hỏa là hành tinh thứ tư tính từ Mặt Trời. Với kích thước chỉ bằng một nửa Trái Đất và cách xa Mặt Trời hơn, Sao Hỏa lạnh hơn đáng kể. Tuy nhiên, chỉ từ khi kính thiên văn được phát minh (từ thời Galileo Galilei), Sao Hỏa mới được quan sát chi tiết.
Vào thế kỷ XIX, nhà thiên văn học người Ý Giovanni Schiaparelli quan sát Sao Hỏa kỹ lưỡng qua kính thiên văn. Ông nhìn thấy những hình dạng trên bề mặt hành tinh, và mô tả chúng như canali – những dòng kênh nước. Tuy nhiên, trong một bản dịch tiếng Anh, canali được dịch sai thành canals (kênh nhân tạo) thay vì channels (kênh tự nhiên). Điều này dẫn đến hiểu lầm lớn, khiến nhiều người tin rằng Schiaparelli phát hiện bằng chứng về một nền văn minh thông minh trên Sao Hỏa. Chính từ đây, thuật ngữ người Sao Hỏa (marziani) dần trở thành biểu tượng cho sự sống ngoài hành tinh.
Phải mất nhiều thập kỷ để giải quyết hiểu lầm này. Trong thế kỷ XX, nhiều quan sát đã chứng minh rằng không hề có các “kênh” trên Sao Hỏa. Cuối cùng, vào những năm 1960, sứ mệnh Mariner 4 lần đầu tiên tiếp cận và chụp cận cảnh Sao Hỏa, khẳng định rằng không có dấu hiệu nào về sự sống thông minh hay công nghệ trên hành tinh này.
Dẫu vậy, Sao Hỏa vẫn là mục tiêu chính trong các sứ mệnh không gian nhằm tìm kiếm dấu vết của sự sống, dù ở hiện tại hay trong quá khứ. Nhiều tàu vũ trụ đã bay quanh quỹ đạo Sao Hỏa, và trong những năm gần đây, các rover (robot tự hành) đã khám phá bề mặt của hành tinh, thu thập mẫu vật để xác định liệu điều kiện hóa học của Sao Hỏa có thể hỗ trợ sự sống hay không.
Ngày nay, chúng ta biết rằng trên Sao Hỏa có nước dưới dạng băng, và trong quá khứ, hành tinh này từng có lượng lớn nước ở dạng lỏng. Tuy nhiên, do nhiệt lượng từ Mặt Trời, nước trên Sao Hỏa dần bị bốc hơi. Điều này chứng tỏ Schiaparelli không hoàn toàn sai lầm.
Dẫu vậy, Sao Hỏa vẫn khơi gợi những giấc mơ táo bạo. Một số người tưởng tượng về viễn cảnh xa xôi, nơi con người không chỉ đặt chân lên Sao Hỏa mà còn thay đổi khí quyển và bề mặt của nó, biến nó thành một hành tinh giống Trái Đất hơn. Ý tưởng terraforming – biến đổi Sao Hỏa thành một hành tinh có thể sinh sống – gợi lên khả năng rằng một ngày nào đó, khi Trái Đất trở nên quá đông đúc hoặc không còn phù hợp để ở, một phần nhân loại có thể lên Sao Hỏa định cư.
